Miras Hukuku
Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır?
Mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınır. Hangi durumda hangi yolun izleneceği, gerekli belgeler, belgenin iptali ve sonrasında yapılacaklar.
Makaleyi dinleyinYaklaşık 3 dk · Türkçe sesli okuma
Mirasbırakanın ölümünden sonra bankadaki hesapların kapatılması, tapudaki taşınmazların mirasçılar adına intikali ya da araçların devri için mirasçıların kim olduğunu ve paylarını gösteren resmî bir belgeye ihtiyaç duyulur. Halk arasında “veraset ilamı” olarak bilinen bu belge, kanundaki adıyla mirasçılık belgesidir (TMK m. 598).
- Mirasçılık belgesi, nüfus kayıtlarına göre noterden düzenlenebilir.
- Vasiyetname, yabancılık unsuru ya da kayıt belirsizliği varsa sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
- Belge aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir; gerçeğe aykırıysa her zaman iptali istenebilir.
Noterden mirasçılık belgesi
Mirasçılardan biri, kimlik belgesiyle herhangi bir notere başvurarak mirasçılık belgesi isteyebilir. Noter, nüfus kayıtlarına göre mirasçıları ve paylarını belirleyerek belgeyi düzenler. Bu yol, çoğu durumda dava açmaktan çok daha hızlıdır.
Ancak noter her durumda belge düzenleyemez. Mirasbırakanın vasiyetname gibi ölüme bağlı bir tasarrufu varsa, mirasbırakan ya da mirasçılardan biri yabancıysa, nüfus kayıtlarında çelişki ya da belirsizlik bulunuyorsa başvuru sulh hukuk mahkemesine yapılmalıdır.
Mahkemeden mirasçılık belgesi
Mirasçılardan her biri, sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirasçılık belgesi verilmesini isteyebilir. Başvuru çekişmesiz yargı işidir; mahkeme nüfus kayıtlarını, varsa vasiyetnameyi ve gerekli görürse tanık beyanlarını inceleyerek karar verir. Vasiyetname varsa önce açılması ve ilgililere tebliğ edilmesi gerekir.
- Başvuranın kimlik belgesi
- Mirasbırakanın ölüm tarihini gösteren nüfus kaydı
- Varsa vasiyetname ya da miras sözleşmesi
- Mahkeme başvurusunda dilekçe ve harç
Belgede neler yer alır?
Mirasçılık belgesi; mirasbırakanın kimlik bilgilerini, ölüm tarihini, yasal ve varsa atanmış mirasçıları ve her birinin miras payını kesir olarak gösterir. Paylar, Türk Medeni Kanunu’ndaki zümre sistemine göre belirlenir. Kendi durumunuzdaki payları önceden görmek için miras payı hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Belge hatalıysa: iptal ve düzeltme
Mirasçılık belgesi aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir. Örneğin belgede bir mirasçı unutulmuşsa, evlat edinme ya da babalık hükmü dikkate alınmamışsa ya da bir mirasçının mirası reddettiği gözetilmemişse, hak sahipleri her zaman belgenin iptalini ve yeni belge verilmesini isteyebilir. Bu dava zamanaşımına tabi değildir ve tüm mirasçılara karşı açılır.
Belgeyi aldıktan sonra
- 1Vergi beyannamesi
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, ölüm Türkiye’de gerçekleşmişse dört ay içinde vergi dairesine verilir.
- 2Bankalar
Mirasçılık belgesi ve vergi dairesinden alınan yazıyla hesaplardaki tutarlar mirasçılara ödenir.
- 3Tapu
Taşınmazlar, mirasçılık belgesiyle tapu müdürlüğünde mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak intikal ettirilir.
- 4Paylaşım
Mirasçılar anlaşırsa paylaşma sözleşmesi yapılır; anlaşma olmazsa ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir.
Sık sorulan sorular
Mirasçılardan yalnızca biri başvurabilir mi?
Evet. Mirasçılık belgesi için tüm mirasçıların birlikte başvurması gerekmez; mirasçılardan biri başvurabilir ve belge tüm mirasçıları gösterir.
Alacaklı da mirasçılık belgesi alabilir mi?
Mirasbırakanın alacaklısı, icra takibi için hukuki yararı bulunduğundan mahkemeden mirasçılık belgesi alınmasını isteyebilir. Uygulamada icra dairesinden alınacak yetki belgesiyle başvurulur.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Hazırlayan
Parlak & İpek Hukuk ve Danışmanlık Bürosu
Av. Yusuf Parlak ve Av. Ammar İpek tarafından kurulan büro; miras, iş, borçlar, aile, gayrimenkul ve ceza hukukunda dava, takip ve danışmanlık yürütür.
