Aile Hukuku
Anlaşmalı Boşanma: Şartlar ve Protokolde Olması Gerekenler
Anlaşmalı boşanmanın şartları, protokolde düzenlenmesi gereken velayet, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat konuları, duruşma ve kesinleşme süreci.
Makaleyi dinleyinYaklaşık 3 dk · Türkçe sesli okuma
Evliliğin sona ermesine karar veren eşler, boşanmanın sonuçları üzerinde de uzlaşabiliyorsa anlaşmalı boşanma yolu, hem daha kısa hem de daha az yıpratıcı bir süreç sunar. Bu yolun en önemli belgesi, eşlerin imzaladığı ve mahkemenin onayına sunulan protokoldür.
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler birlikte başvurur ya da biri diğerinin davasını kabul eder; hâkim eşleri bizzat dinler.
- Protokolde velayet, kişisel ilişki, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat açıkça düzenlenmelidir.
- Dava çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır.
Şartlar
Anlaşmalı boşanma için Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasındaki şartların birlikte bulunması gerekir:
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler birlikte başvurmalı ya da eşlerden birinin açtığı dava diğerince kabul edilmelidir.
- Hâkim, tarafların iradelerini serbestçe açıkladığına bizzat dinleyerek kanaat getirmelidir; bu nedenle eşlerin duruşmaya katılması zorunludur.
- Hâkim, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemeyi uygun bulmalıdır.
Protokolde neler olmalı?
- 1Velayet
Ortak çocukların velayetinin kime bırakılacağı açıkça yazılır.
- 2Kişisel ilişki
Velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin çocukla görüşeceği günler, saatler, bayramlar ve yaz tatili belirlenir.
- 3İştirak nafakası
Çocuk için ödenecek aylık tutar, ödeme günü ve her yıl nasıl artırılacağı (ör. TÜFE oranında) yazılır.
- 4Yoksulluk nafakası
Eşlerden biri için nafaka ödenip ödenmeyeceği; ödenmeyecekse karşılıklı olarak talep edilmediği belirtilir.
- 5Tazminat
Maddi ve manevi tazminat talebi olup olmadığı açıkça yazılır.
- 6Mal paylaşımı
Taşınmaz, araç, ziynet eşyası, banka hesapları ve borçların nasıl paylaşılacağı; mal rejiminin tasfiyesine ilişkin başka talep olup olmadığı belirtilir.
- 7Giderler
Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin kim tarafından karşılanacağı düzenlenir.
Protokole “mal rejiminin tasfiyesine ilişkin başka bir talep yoktur” gibi bir ifade yazılırsa, sonradan katılma alacağı ya da değer artış payı istemek mümkün olmayabilir. Tapulu taşınmaz ve araç gibi değerli mallar varsa protokolün bu bölümü özenle hazırlanmalıdır.
Süreç nasıl işler?
Dava dilekçesi ve imzalı protokol aile mahkemesine verilir. Mahkeme duruşma günü belirler; duruşmada eşler ayrı ayrı dinlenir ve protokol okunur. Hâkim, çocukların ve eşlerin yararını gözeterek protokolde değişiklik önerebilir; taraflar bu değişikliği kabul ederse boşanmaya karar verilir.
Taraflar duruşmada istinaf hakkından feragat ederse karar kısa sürede kesinleşir; aksi hâlde gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresi beklenir. Kesinleşen karar nüfus kaydına işlenir.
Bir yıl dolmamışsa
Evlilik bir yıldan kısa sürmüşse anlaşmalı boşanma yoluna gidilemez; ancak eşler evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı gerekçesiyle çekişmeli boşanma davası açabilir. Bu davada tarafların kusur durumu ve deliller ayrıca değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanmada avukat zorunlu mu?
Zorunlu değildir; ancak protokolün eksik ya da belirsiz hazırlanması, sonradan nafaka, velayet ya da mal paylaşımı konusunda yeni uyuşmazlıklara yol açabilir. Protokolün hukuki sonuçları imzadan önce değerlendirilmelidir.
Duruşmadan önce eşim vazgeçerse ne olur?
Eşlerden biri duruşmada protokolü kabul etmezse anlaşmalı boşanma gerçekleşmez. Dava, evlilik birliğinin temelinden sarsılması gerekçesiyle çekişmeli boşanma olarak devam edebilir.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Hazırlayan
Parlak & İpek Hukuk ve Danışmanlık Bürosu
Av. Yusuf Parlak ve Av. Ammar İpek tarafından kurulan büro; miras, iş, borçlar, aile, gayrimenkul ve ceza hukukunda dava, takip ve danışmanlık yürütür.
